لطف الله بن عبد الكريم كاشانى

مقدمهء مصحح 13

تحفة الدستور ( فرهنگ اعداد كلمات ) ( فارسى )

وله « اى صاحب علم و صدق و تمكين و وفا » * « كردى تو علوم انبيا را احيا » 1071 ه ق 1071 ه ق « چون مجتهد الزّمان و عالىقدرى » * « از معنى وجه تو نجابت پيدا » 1071 ه ق 1071 ه ق به هر صورت ما اطلاعى از تاريخ تولد و درگذشت او نداريم . تنها دو تاريخ 1070 و 1071 ه ق . نشان‌دهندهء فعاليت علمى و حيات اوست . ويژگىهاى فرهنگ تحفة الدستور اين فرهنگ كاملا متفاوت با فرهنگ‌هاى ديگر ادب فارسى است و هيچ شباهتى و وجه تشابهى با ديگر فرهنگ‌ها ندارد از آن‌رو كه هيچگاه واژه‌هاى آمده در آن معنى نشده و كسى كارى با معناى لغوى آن ندارد ، بلكه مدخل‌هاى اين فرهنگ برمبناى عدد است كه مؤلف آن را از عدد ( 3 ) آغاز و به عدد ( 1070 ) - كه سال تأليف آن است - به انجام مىرساند گو اينكه دو مدخل عددى ( 1071 ) و ( 1072 ) را نيز مؤلف دنبال كرده ، سه واژه را براى عدد ( 1071 ) آورده و براى مدخل عددى ( 1072 ) واژه‌اى را ضبط نكرده و جاى واژه‌هاى مقابل آن خالى است . اين هم گفتنى است كه واژه‌هاى ضبط شده بايد به حساب جمل برابر با عدد مدخل مورد نظر باشد . مؤلف در برابر هر مدخل عددى ، واژه‌هاى يافتهء خويش را برحسب چند حرفى بودن با عناوين : دو حرف ، سه حرف ، چهار حرف ، الخ . آورده و ضبط كرده است . كاربرد اين فرهنگ در درجهء اول براى سرايندگان ماده تاريخ‌ساز است كه از آن در هنگام ساختن ماده تاريخى استفاده مىكنند . معمولا سراينده ، ماده تاريخ خود را در قالب مصراع و يا عبارت با توجه به موضوع مربوط مىسازد كه گاه يا حتى بيشتر برابر و مطابق با سال واقعه نيست . ازاين‌رو سراينده با مراجعه به اين فرهنگ ، اگر كمبود عددى نسبت به سال واقعه داشت با افزودن ، يا تغيير دادن واژه‌اى مناسب و درخور موضوع ،